Overprikkeling voorkomen: een werkboek

Overprikkeling voorkomen is een boek speciaal geschreven voor mensen die vaak last hebben van overprikkeling en hiermee worstelen. In het boek ligt de focus vooral op autisme, maar ook voor mensen met ADD en ADHD is het boek van toepassing. Sowieso kan het enorm helpen voor mensen die gevoelig zijn voor prikkels omdat de oefeningen in het boek voor iedereen toepasbaar zijn.

Overprikkeling voorkomen: een werkboek

Wat is overprikkeling?

Overprikkeling is iets dat iedereen wel kent, denk ik. Ook als je geen autisme of ADHD hebt. Je hebt een drukke week achter de rug, slecht geslapen, zit op een verjaardag, iedereen praat door elkaar en er lopen gillende kinderen rond. Je krijgt het benauwd, trekt je terug en kan wel janken: bam, overprikkeling. Sommige mensen zijn gevoeliger voor prikkels dan anderen. Zij hebben moeite met het filteren van prikkels (geluiden, licht, tast, enzovoort) waardoor alles even hard binnenkomt. In een stressvolle of drukke situatie kan dat net de laatste druppel zijn waardoor je alle prikkels niet meer trekt. Overprikkeling is dus een acute vorm van heel veel opgebouwde stress. Niet alleen ongezond voor je lichaam om zo veel stress te ervaren, maar ook gewoon hartstikke naar. En soms een beetje ongemakkelijk: de keren dat ik een huilbui op een verjaardag had zijn niet meer op één hand te tellen. Eh, tja, awkward. Want voor een buitenstaander lijkt het natuurlijk totaal willekeurig en het is best lastig om dan uit te leggen wat er precies aan de hand is.

Overprikkeling voorkomen: een werkboek

Chronisch overprikkeld

Mijn moeder grapte altijd met “Och je bent ook zó gevoelig” als we zeshonderd winkels af moesten omdat ik echt een nieuwe broek nodig had. Want nieuwe kleren zitten altijd naar. Of als ze sokken voor me kocht met een opdrukje, dan zaten er van die kriebeldraadjes aan de binnenkant en dat kon ik niet verdragen. De middelbare school was helemaal een prikkelhel; om de paar weken kreeg ik een migraineaanval. Maar wel gewoon doorgaan, net als de rest. Dus ergens aan het einde van de havo stortte ik compleet in en besloot ik er helemaal mee te stoppen. Een paar maanden voor mijn eindexamens. Mensen begrepen daar he-le-maal niks van: “nog heel even doorzetten, je bent er bijna!”. Maar ik had al die jaren al ‘even doorgezet’ en mijn hersenen voelden gefrituurd. Uiteindelijk besloot ik, na mijn langste zomervakantie ooit, het jaar toch opnieuw te doen en vervolgens ging ik door naar het hbo. Met na anderhalf jaar wéér zo’n instortmoment. Ik moest weer stoppen met mijn studie. Ik was eigenlijk gewoon chronisch overprikkeld, achteraf gezien. Sinds mijn AD(H)D-diagnose zijn er zo veel puzzelstukjes op hun plek gevallen. Ik kan nu veel beter rekening houden met de dingen die ik lastig vind. Maar overprikkeling blijft één van de lastigste dingen. Concentratieproblemen, eeuwige onrust en een hoofd dat eeuwig overloopt kan ik accepteren. Maar dat constant overprikkeld raken voelt echt als een strijd. Dat klinkt allemaal wat dramatisch wellicht. Omdat ik normaal juist graag positief over AD(H)D schrijf. ‘Yay confettihoofd en je nooit vervelen ha ha altijd feest’. Maar het is en blijft een serieuze aandoening, daar kan ik ook niets mooiers van maken.

Overprikkeling voorkomen

Nou, goed. Dat hele overprikkeling-gebeuren heeft dus een grote invloed op mijn leven. Het is de reden waarom ik als freelancer wilde werken en niet in loondienst. Zodat ik zelf mijn tijd in kan delen. Het is de reden waarom ik geen kinderen wil. Kinderen zijn voor mij namelijk wandelende prikkelhelstuiterballen. En ik denk ook dat het de voornaamste reden was waarom ik depressief was op de middelbare school. Ik ben heel erg blij dat ik er nu beter mee om kan gaan. Vooral ‘nee’ leren zeggen heeft me daarbij geholpen. Maar het kan echt nog wel wat beter. Vooral nu ik voor mezelf werk: vergadering hier, deadline daar, help. Dus daarom was ik enorm benieuwd naar het boek Overprikkeling voorkomen van Barbara de Leeuw. In dit boek ga je door middel van oefeningen aan de slag met de in 2011 ontwikkelde methodiek ‘Overprikkeling voorkomen’. Het is gebaseerd op drie stappen: signaleren, herkennen en doen.

Overprikkeling voorkomen: een werkboek

Werkboek met oefeningen

Het boek begint met een korte, maar duidelijke uitleg over prikkelverwerking, overprikkeling en de methodiek waar het boek op is gebaseerd. In het tweede deel van het boek ga je door middel van oefeningen en tips aan de slag om prikkels te signaleren, overprikkeling te herkennen en het voorkomen ervan. Het derde deel heeft aandacht voor hoe je om kunt gaan met de eisen van je omgeving. De nadruk ligt hierbij op goed communiceren en opkomen voor jezelf. In het laatste deel vind je alle bijlagen zoals vragenlijsten, schema’s en checklists. De bijlagen zijn ook te downloaden op de website van de uitgever zodat je ze zelf uit kan printen.

Overprikkeling voorkomen: een werkboek

Duidelijk en leerzaam

Allereerst is het boek ontzettend duidelijk geschreven. Qua informatie kwam ik niet per se nieuwe dingen tegen, al komt dat ook omdat ik psychologie heb gestudeerd. Desondanks is het een leerzaam boek. Omdat je gestructureerd gaat kijken naar welke prikkels je last van hebt, hoe zich dat uit en welke patronen je kan herkennen, leer je veel over jezelf. Doordat het boek to the point is geschreven, mis ik soms wel diepgang. Het gaat dan iets te kort door de bocht naar mijn idee. Bijvoorbeeld de tip om een opgeruimd huis te hebben zodat dit scheelt in prikkels. Ja, graag! Ik wil niets liever, het lijkt alsof er hier een bom is ontploft. Maar hoe dan? Of het maken van een goed gestructureerde weekplanning, oef. Misschien bekijk ik het dan te veel vanuit mijn eigen (superchaotische en ongestructureerde) ADHD-perspectief. Daar mag van mij nòg wel een heel boek over worden geschreven want dat lukt me niet zo één twee drie. Het pluspunt is wel dat tips redelijk algemeen zijn waardoor je er makkelijk je eigen draai aan kan geven zodat het bij je eigen situatie past.

Overprikkeling voorkomen: een werkboek

Aanrader!

Al met al vind ik dit boek zéker een aanrader voor iedereen die te maken heeft met hypergevoeligheid. Ik ben nu een paar weken bezig met dit boek en ik merk veel verschil. In eerste instantie op een negatieve manier: overprikkeling kwam veel vaker voor. Maar daar word je ook voor gewaarschuwd in het boek. Het is logisch dat dit gebeurt omdat je ineens veel beter let op alle prikkels en de signalen van je lichaam. Daardoor ervaar je alles veel bewuster. Ook was het fijn om zo veel te lezen dat ik herkende. Ik wou dat dit boek tien jaar geleden al had bestaan! Het belangrijkste dat ik uit het boek haalde, is dat je niet prikkels en situaties moet gaan vermijden. Maar dat je moet leren om bewuste keuzes te maken en balans aan te brengen in je dagelijkse leven. Dat klinkt simpel, maar in praktijk is dat toch vaak lastig. Dit boek doet dienst als een praktische gids om dit beter onder de knie te krijgen.

Overprikkeling voorkomen is onder andere hier te koop voor 19,90 euro.

Deze blogpost heb ik geschreven aan de hand van een boek dat ik heb ontvangen als recensie-exemplaar.
De linkjes naar bol.com zijn affiliatelinks. Meer info vind je in mijn disclaimer. Dank je wel!

Laat een reactie achter:

Geef een reactie

40 reacties op “Overprikkeling voorkomen: een werkboek

  1. Jantine

    Dat boek gaat op mijn verlanglijstje, absoluut!
    Vooral dat stukje over migraine-aanvallen van jou is herkenbaar trouwens. Ik had als tiener regelmatig buikpijn (en toen al depressies) op de middelbare school, al kwamen en komen die migraine-aanvallen nog steeds voor.

    • Iris

      Oh wat rot! Ik heb gelukkig al jaren geen migraine meer gehad, wel gewone hoofdpijn, maar dat is lang niet zo erg. Ik denk dat je heel veel aan dit boek kan hebben. Hopelijk zorgt het er dan ook voor dat de migraine wat minder wordt! Denk je dat het bij jou ook gelinkt is aan te veel prikkels?

      • Jantine

        Absoluut. Ik heb er sneller last van als ik erg druk ben, en/of veel mensen om me heen heb (gehad). Het is ook wel gelinkt aan hormonale schommelingen, maar prikkels spelen altijd mee. Ik denk dat ik dus best wel veel aan dit boek zou kunnen hebben ja.

  2. Veerlez

    Woooow dit boek moet ik hebben. Ik denk echt dat het voor veel mensen een eye opener kan zijn!

    • Iris

      Ja dat denk ik ook, er staan heel veel nuttige dingen in waardoor je anders/meer bewust gaat kijken naar je eigen situatie.

  3. Romy

    Goede post!
    Ik ben zelf hoog sensitief en herken het overprikkeld raken. Dit wordt bij mij ook nog verstekt als ik cafeïne drink, dan word ik serieus gek van alles wat ik hoor zie en ruik, en kan ik heel angstig worden. Het scheelt als je weet wat er aan de hand is en daarop in kan spelen 🙂

    • Iris

      Oh wat naar, maar goed dat je het weet inderdaad! Dat is het voordeel van ADHD, cafeïne is mijn vloeibare ritalin 😛

    • Eline

      Heb je wel eens op hartkloppingen laten testen ? In tegenstelling van wat mensen vaak denken hoef je die niet perse te voelen. Ik ben zelf ook hoog sensitief en kon me soms opeens heel gejaagd of angstig voelen. Na een dagje een holter dragen blijkt dus dat tijdens dat soort momenten mijn hart tot wel 10 hartslagen overslaat per minuut ! Ik neem er geen medicijnen voor (hoeft niet), maar het heeft mij wel heel erg geholpen om te weten dat ik niet “echt” angstig ben, maar dat mijn hart gewoon even op hol slaat. Daardoor kan ik nu sneller het angstige gevoel van me afschudden.

      • Marianne

        Angst vind ik het allervervelendste verschijnsel. Als ik te ver gegaan ben lukt het niet meer m’n angst weg te redeneren en mezelf rustig te krijgen. Wat fijn dat jij er op deze manier mee om kan gaan!

  4. Ik heb zelf ook een vorm van ADHD en dit boekje lijkt me heel erg interessant! Ik heb vorig jaar ook een cursus gevolgd zodat ik wat georganiseerder kan worden en nu gaat het eindelijk steeds beter! Mijn kamer opruimen lukt me steeds beter en geeft me veel rust en ik houd een agenda (ja serieus) bij en houd dit goed vol 🙂 Fijn dat je altijd zo open bent!

    • Iris

      Wow wat knap! Wat voor een cursus was dat? Dat kan ik ook wel gebruiken.

  5. Iris

    Heel erg herkenbaar. Ik heb er zelf niet enorm vaak last van, maar een drukke verjaardag of een andere gebeurtenis waarbij er veel bezige mensen in een ruimte zijn (onrustige collegezaal, bus rond spitstijd…), zijn vreselijk. Zeker als alle mensen door elkaar praten, want ik hoor ieder gesprek in plaats van degene waarmee ik praat. Lijkt me een fijn boek.

  6. Marieke

    Dit boek moet ik zeker gaan lezen! Ik herken het namelijk zo erg wat je beschrijft en de laatste tijd is het hier echt verschrikkelijk wat overprikkeling betreft 🙁

  7. N

    Bedankt voor de recensie! Nadat ik het boek langs zag komen (op Snapchat? in een weekoverzicht? Ik weet het niet meer) heb ik het meteen bij de bibliotheek gehaald.

    Ik heb altijd veel last gehad van overprikkeling. Ik merkte hier aan de ene kant niks van (ik dacht bijvoorbeeld altijd een hele hoge pijngrens te hebben), aan de andere kant was ik chronisch depressief en hielpen jaren van allerlei soorten therapie helemaal niets.

    Totdat ik op mijn 32ste (!) gediagnosticeerd ben met autisme en een aantal maanden medicijnen heb gehad om uit de overprikkeling te komen (balans aanbrengen als je al overprikkeld bent is namelijk nogal lastig..).

    Nu gaat het heel goed! Ik begrijp mezelf tenminste weer. (Mensen zeiden bijvoorbeeld: dat je mensen niet aankijkt is een teken dat je ze niet vertrouwt, je moet dit wel doen. Nu weet ik waarom ik sommige mensen soms niet aankijk en als ik hier geen zin in heb doe ik het lekker niet.) Zo bevrijdend!

    Oeps, ging een beetje off topic. Maar ik vind het ‘fijn’ om te zien dat ik niet de enige ben die dit lastig vind. En ook ik ben de grootste vrienden met mijn noise canceling koptelefoon.

    (Ik werk met kinderen. Jawel. Dus als ik vrij heb moet ik altijd heel erg ontprikkelen. Soms vind ik het nog wel lastig om een balans te vinden tussen wat ik leuk vind en wat goed voor me is.)

    • Marianne

      Wat kan een diagnose dan een opluchting zijn hè?! Dat je eindelijk weet wat er aan de hand is. En wat fijn om te horen dat het nu goed gaat!

  8. Lilian

    Vooral dat laatste van het stukje herken ik wel; ik heb ook altijd de neiging om situaties waar je niet goed in bent te vermijden, maar daar leer je dan weer niks van. Voor wat betreft die planningen, heb je Getting Things Done al gelezen? Is voor mij echt een life-changing boek geweest, ik snap niet hoe ik overleefd heb zonder 😉

    • Iris

      Ik zet hem op mijn lijstje. Al veel goede dingen over gehoord maar zelf nog niet gelezen. Bedankt voor de tip! 😀

  9. Sofie

    Dat lijkt me een zeer leerzaam boek. Ik ben ook gevoelig voor prikkels en herken heel veel in jouw verhaal. Vooral het beginnen huilen op een feest dan. Wat fijn om lezen dat ik niet de enige ben.

  10. Eline

    Ok, ik weet niet of ik me ooit zo heb aangesproken gevoeld door een blogpost… Ik heb twee zussen. Één heeft een lichte vorm van autisme, de ander is ADD’er, en ik ben hoog sensitief haha. Dit boek gaat dus direct in het winkelmandje voor onder de kerstboom.

  11. Lijkt mij een erg leuk boek! Om zelf tips uit te halen, maar ook om te gebruiken als hulpverlener. En ik vind wat je aan het eind aangeeft een erg goed punt! I.p.v. vermijden bewuste keuzes maken en balans zoeken.

  12. Hier worden bepaalde prikkels compleet gemist zoals, honger, dorst, vermoeidheid, maar ook overprikkeling. Dit uitzicht uiteindelijk in vele vormen van emoties en dan wordt het gissen naar de oorsprong. Het is altijd reverse engineering. Bizar, maar waar. Gaat hierbij trouwens niet om mijzelf 😉 Ben wel benieuwd naar dit boek.

    • Malu

      Kan jij meer vertellen wat de prikkels zoals honger en dorst bijvoorbeeld doen of wanneer op te treden bij overprikkeling.
      Ik merk zelf dat ik heel vaak dorst en honger aanvallen heb wanneer ik heel erg moe of gespannen ben. Hier is nooit met mij over gepraat, maar nu gaat er wel een lampje branden van hey hier zit iets in!

  13. Marjolijn

    Oh, dit boek is misschien wel handig voor mijn broertje 🙂 Die heeft Asperger en dan zijn teveel prikkels ook een hele uitdaging. Bedankt voor de recensie, Iris!

    • Iris

      Wat goed om te horen! Ik hoop dat hij er wat aan heeft. Graag gedaan! 😀

  14. Gera

    Wat een goede tip! Ik denk dat dit heel bruikbaar zal zijn voor mijn oudste zoon (asperger/adhd). Misschien zelfs stiekem ook wel voor mijzelf. ..

    • Iris

      Ik denk dat er voor iedereen wel nuttige dingen in kunnen staan! Ben benieuwd wat je van het boek vindt 😀

  15. Daphne

    Oh, dit boek ga ik zekersteweten aanschaffen! (Daar gaat mn voornemen om in het nieuwe jaar geen boeken meer te kopen, mn boekenkast zakt door onder al het semi-literair geweld…! Nog snel even vóór 2017 inslaan dus!)
    Ik herken enorm veel van wat je schrijft en ik roep ook geregeld dat ik zo moe ben van alle prikkels. Zo vind ik alle versierde kerstige winkelstraten oprecht mooi, met al die schitterende lichtjes, maar na een paar uur door zo’n druk winkelcentrum hobbelen (en tel daar ook nog even mensenmassa, geluid -uit elke winkel andere muziek… kunnen ze daar niet iets op verzinnen?!- en doordringende etensgeurtjes bij op), dan verlang ik zeer intens naar een donkere, geluidsloze ruimte en even helemaal niets! Alleen al nu ik dit zo opschrijf, krijg ik het spaans benauwd!
    Ik ben ook extreem benieuwd naar de “hoe”: bijvoorbeeld: hoe krijg, en houd, je een huis opgeruimd?! Inderdaad: hoe dan? Tips zijn meer dan welkom 😀

    • Iris

      Oh wat verschrikkelijk ja haha, ik herken het helemaal wat jij beschrijft!

  16. Malu

    Oh lieve Iris, ik ben zó blij met deze blog.
    Ik heb zelf Asperger/autisme en daardoor is elke week een opgave hoe ik weer om moet gaan met prikkels. Ik heb elke week wel spanningshoofdpijn en moet vaak afspraken afzeggen of dingen laten omdat ik weer gevloerd in bed lig omdat het weer teveel is geweest. En dat terwijl ik zo’n extravert ben en het liefst altijd op pad ben en mij omring met mensen (het vooroordeel dat autisten introvert zijn, gaat voor mij niet op!).

    Ik heb het boek meteen besteld en ga er samen met mijn coach er mee werken. Dit om steeds meer inzicht te krijgen hoe ik mijn dagen en inspannende dingen moet verdelen.

    Dank je ook duizendmaal voor deze geweldige tip!

    • Iris

      Wat ontzettend goed om te horen! Ik hoop dat je er veel aan zult hebben. Wat slim om dit samen met een coach op te gaan pakken, dan heeft het denk ik nòg meer nut omdat je extra concrete tips kunt krijgen. Laat me weten wat je ervan vindt!

  17. Dank allen voor de positieve reacties! In het voorjaar komt ws de 4e druk uit en ik heb de uitgever al zover dat ik dit boek enigszins mag herschrijven. Jullie input is mij dan ook veel waard.

    Hartelijke groet,
    Barbara de Leeuw

  18. Marianne

    Heb ’t boek meteen besteld. Had er al over gehoord, maar je recensie heeft me over de streep getrokken. Dank Iris!

    • Iris

      Het boek is heel duidelijk geschreven. Grote letters, korte zinnen en qua inhoud heel kort en bondig. Dus uiterst concentratiegebrek-vriendelijk geschreven haha 😉

  19. Mascha

    Wat een super interessant stuk! Ik ga meteen die bijlage downloaden! Wat ik wel merk, ik heb heel vaak last gehad van winterdepressies en overprikkelingen door te weinig licht en onrust. Maar dit jaar heb ik er nog niks van gemerkt. Ik denk dat dit te maken heeft met het feit dat ik ben gestopt met school en mn rust heb gevonden. Ik werk nu net zo hard, dan niet harder, voor een opkomend bedrijfje. Ik kan hier mijn eigen tijden bepalen en vanuit huis werken. Het geeft zo ongelofelijk veel rust en er is echt een last van mijn schouders.
    Dus diep resepct dat je zo lang door bent gegaan met studeren, ondanks de prikkels.
    Maar als je die tip over een opgeruimd leven tegen komt, let us know! Want ik kan ook niet opruimen en kan daar heus niet de enige in zijn!

  20. Wat een fijn boek! Ik denk dat ik hem ook ga kopen. Wat je schrijft is zo herkenbaar! Heb zelf ADD met een deel autismespectrum (diagnose toen ik 18 was) en ben de laatste jaren langzaamaan steeds meer overprikkeld geraakt, met overspannenheid en chronische vermoeidheid als gevolg 🙁 Gelukkig geen migraine (dat lijkt me echt zo ontzettend naar!), maar als ik me teveel inspan of als ik teveel prikkels binnen krijg op een dag, ga ik simpelweg op standby en moet ik slapen. Gelukkig heb ik steeds beter door wanneer ik dichtbij mijn grens kom. Maar af en toe gaat het nog wel eens flink mis…

  21. Yil

    Joh, ik kende je site alleen van De Bulgursalade die we hier vaak maken. Geen idee gehad dat je ADHD hebt! IK OOK! HI5!
    Overprikkeling, ik ken het. Problemen met opruimen? Ik ken het. Ik ben nu bezig in een ander boek: Opgeruimd leven met ADHD. Ik vergeet wel een beetje door te lezen, maar er staan wel goede tips in. Het hebben van een zooigezel (ook wel clutter-buddy), het hebben van checks om te voorkomen dat je in de micro concentratie gaat en ipv De Stoel te ontdoen van de pyramides van kleding plots jezelf vindt bij een doos met foto’s die toch ook ooit ingeplakt moesten worden. Of bedenkt dat je nog boodschappen moet doen. Zodat je ’s avonds De Stoel weer zuchtend waarneemt met een gevoel van falen. Dat is werk voor ons. Daar ligt werk voor ons. Leren. Leren accepteren wat er gewoon bijhoort, en leren te veranderen wat wel lukt. Ik geef je een knuf. Omdat die bulgursalade echt superlekker is en een winner bij mij en mijn man (helaas vinden de kinderen de feta weer niet lekker). En omdat ik je verhaal herken. Wij ADHD powervrouwen gotta stick together! Power to you Iris! En dat boek ga ik bestellen. Overigens kwam ik weer bij jou via iemand van Linkedin. Kleine wereld. Of je bent gewoon beroemd!