Melk voor elk, maar ik sla over

De irritante reclamefilmpjes die worden afgespeeld voor de daadwerkelijke Youtube-video, je kent het wel. Ik wilde de trailer van een nieuwe film opzoeken maar eerst moest ik verplicht een reclame van FrieslandCampina afkijken. In deze reclame wordt melk als een puur natuur voedingsrijk product neergezet, daar erger ik mij bijna net zo aan als dat ik verplicht de reclame af moet kijken. Want ik drink uit principe geen melk. “Hooooo, wat?” Als ik dat iemand vertel word ik negen van de tien keer aangekeken met een blik alsof ik ze zojuist heb verteld dat ik elke dag een fles terpentine nuttig. “Maar hoe kom je dan aan je calcium? En eiwitten dan? Je móet toch gewoon melk drinken?”.

Melk is zo uniek omdat geen fabriek het na kan maken, het komt rechtstreeks uit de natuur, wordt gezegd op de website die gekoppeld is aan het reclamefilmpje. Maar tegenwoordig komt er meer fabriekswerk bij de productie van melk kijken dan dat het puur uit de koe komt. Een koe moet om het jaar een kalfje krijgen om melk aan te maken, de melkkoe wordt kunstmatig geïnsemineerd om vervolgens het pasgeboren kalfje zo snel mogelijk bij de koe vandaan te halen [1]. De koe wordt dagelijks gemolken met behulp van melkmachines en in plaats van dat de melk die voor het kalfje is bedoelt naar het kalfje gaat, gaat dit via vrachtwagens naar fabrieken. In de fabriek wordt de melk verder bewerkt zodat het lang houdbaar is. Na een jaar of zes wordt de melkproductie van de koe wat minder, als dank voor haar harde werk krijgt ze een enkele reis naar het slachthuis. Puur natuur? Mwah.

Naast het feit dat de productie van koemelk het dierenwelzijn niet ten goede komt, is het ook niet zo gezond als dat vaak gezegd wordt. Doordat melk zoveel calcium en eiwitten bevat, zorgt het drinken van veel melk zeer waarschijnlijk op de lange termijn voor een hoger risico op osteoporose (botontkalking) [2]. Ik zeg ‘zeer waarschijnlijk’ omdat in de wereld van de wetenschap hier nog steeds over wordt gediscussieerd [3]. Dat landen waar meer melk wordt gedronken ook relatief meer inwoners met osteoporose hebben, is al jaren een bekend feit. Maar waarom wordt er dan zoveel reclame gemaakt voor melk? Lang, lang geleden was er in Nederland een overschot aan melk. Hierdoor werd er ontzettend veel reclame gemaakt om melk aan de man te krijgen (denk aan slogans als ‘Melk de witte motor’, ‘Melk voor elk’ en ‘Melk moet, melk doet je goed’) [4]. Vooral de laatste tien jaar is het steeds meer bekend geworden dat melk niet gezond is, maar die reclameslogans hebben ervoor gezorgd dat iedereen nog steeds denkt dat melk ‘moet’. Daarnaast is de bruisende zuivelindustrie een goudmijn voor de Nederlandse economie.

Het voedingscentrum raadt aan om elke dag gemiddeld een halve liter (!) melkproducten te nuttigen voor gezonde botten. Omdat uit veel wetenschappelijk onderzoek blijkt dat melk eigenlijk helemaal niet zo gezond is – eerder juist ongezond – verbaasde ik me hierover. Dus ik zocht verder. Het voedingscentrum – dat zich als onafhankelijke organisatie neerzet – wordt gefinancierd door de overheid en onder andere gesponsord door Unilever (en koekjes- en chipsmerken, huh?) [5]. En laat Unilever nu net één van de grootste zuivelproducenten van de wereld zijn. Naast gezonde botten zou onderzoek aantonen dat het drinken van drie glazen melk per dag, het risico op hart- en vaatziekten zou verkleinen [6]. Klein detail: dit onderzoek werd bekostigd door NZO, de Nederlandse Zuivel Organisatie. No shit. Nog een klein detail: deze stelling is hevig verdraaid, als je de daadwerkelijke conclusie van het onderzoek leest (zie bron 6), zie je dat er wordt gezegd dat het drinken van melk misschien effect heeft. Een ander onderzoek stelt dat een dalende zuivelconsumptie de volksgezondheid zou schaden [7]. Alhoewel de objectiviteit ook hiervan in twijfel getrokken kan worden aangezien dit onderzoek werd uitgevoerd door Prof. dr. ir. van Hooijdonk, die ten tijde van dit onderzoek niet alleen hoogleraar was maar ook Corporate Director Research van Campina. Natuurlijk moet je zelf weten wat je hiervan denkt, maar als ik zoiets lees dan is het met mijn vertrouwen in het ‘onafhankelijke’ karakter van het Voedingscentrum en diverse onderzoeken snel gedaan.

Ik wil hier niet uit concluderen dat melk per definitie ongezond is, we hebben namelijk allemaal calcium, eiwitten en vitamine B nodig voor een gezond lichaam, en al deze stofjes zijn te vinden in melk. Wel ben ik van mening dat melk uiteindelijk vooral erg goed is voor de Nederlandse economie en dat het ten koste gaat van het dierenwelzijn. Dus geef mij maar gewoon een soy latte.

Bronnen:
1. Het leven van een melkkoe – WakkerDier 2. China-Cornell-Oxford Project – Wikipedia 3. Dietary protein and bone: a new approach to an old question (PDF) – Jane E. Kerstetter (2009) 4. Zuivel in de reclame – Zuivelhistorisch Genootschap 5. Regelement van het leerstoelenfonds (PDF) – Voedingscentrum 6. Milk and dairy consumption and incidence of cardiovascular diseases and all-cause mortality: dose-response meta-analysis of prospective cohort studies – Sabita S. Soedamah-Muthu (2011) 7. Melk: van grond tot gezond (PDF) – A.C.M. van Hooijdonk (2007)

Afbeeldingen: 1 2 3

Back to Top